Robot AI tìm kiếm nạn nhân: Công nghệ, ứng dụng và cách chọn mua

Robot AI tìm kiếm nạn nhân trong môi trường nguy hiểm hoạt động như thế nào?

Robot AI có thể hỗ trợ tìm người mắc kẹt trong đống đổ nát, khu vực ngập nước, công trình có nguy cơ sập hoặc nơi con người khó tiếp cận an toàn. Thiết bị sử dụng camera, cảm biến và phần mềm xử lý dữ liệu để phát hiện dấu hiệu có người, xác định vị trí cần kiểm tra và truyền thông tin về đội cứu hộ. So với việc cử người vào tìm kiếm ngay từ đầu, robot giúp lực lượng cứu nạn có thêm thông tin trước khi quyết định tiếp cận. Tuy nhiên, robot không phải lúc nào cũng phát hiện được nạn nhân, đặc biệt khi người bị vùi lấp sâu, bị che khuất hoặc thiết bị mất tín hiệu.

Robot AI tìm kiếm nạn nhân trong môi trường nguy hiểm là gì?

Robot AI tìm kiếm nạn nhân là thiết bị được trang bị một hoặc nhiều loại cảm biến cùng phần mềm trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phát hiện người trong những khu vực có nguy cơ cao. Robot có thể được thiết kế để bay trên không, di chuyển trên mặt đất, bò qua đường ống hoặc hoạt động dưới nước. Tùy loại thiết bị, nó có thể truyền hình ảnh trực tiếp, ghi nhận vị trí, phát hiện dấu hiệu nhiệt hoặc hỗ trợ người vận hành kiểm tra những điểm nghi có người mắc kẹt.

Điểm khác biệt so với một chiếc camera thông thường là hệ thống có thể xử lý dữ liệu để tìm ra những chi tiết đáng chú ý. Chẳng hạn, khi camera ghi hình một khu vực rộng có nhiều mái tôn, cành cây và vật liệu đổ nát, phần mềm AI có thể hỗ trợ đánh dấu hình ảnh giống người để nhân viên kiểm tra trước. Việc này giúp giảm thời gian xem lại video, nhưng không đồng nghĩa với việc hệ thống luôn nhận diện đúng.

Cần phân biệt ba chức năng thường bị hiểu nhầm là một.

- Tìm kiếm: Phát hiện dấu hiệu có người hoặc khu vực cần kiểm tra.
- Xác định vị trí: Gắn thông tin phát hiện với vị trí trên bản đồ hoặc tọa độ phù hợp để đội cứu hộ tìm đến.
- Giải cứu: Đưa người bị nạn ra khỏi nơi nguy hiểm, sơ cứu và chuyển đến vị trí an toàn.

Robot có thể làm tốt một hoặc nhiều phần trong hai công việc đầu, tùy thiết kế. Còn giải cứu thường vẫn cần nhân viên được huấn luyện, thiết bị chuyên dụng và phương án tiếp cận phù hợp.

Ví dụ, sau một vụ sập nhà, robot có thể đi vào một khoảng trống giữa các mảng bê tông để truyền hình ảnh ra ngoài. Nếu phát hiện một người nằm phía sau vật cản, đội cứu hộ có thể biết nên kiểm tra vị trí nào trước và chuẩn bị dụng cụ phù hợp. Nhưng nếu lối đi quá hẹp, nền tiếp tục dịch chuyển hoặc robot không thể vượt qua đống đổ nát, lực lượng cứu hộ vẫn phải tìm cách khác.

Nói cách khác, mục tiêu của robot AI không phải là thay thế người cứu nạn, mà là giúp họ tìm kiếm có trọng tâm hơn và hạn chế phải bước vào những khu vực chưa rõ mức độ an toàn.

Robot AI tìm kiếm nạn nhân bằng những công nghệ nào?

Không có một cảm biến nào có thể phát hiện người trong mọi điều kiện. Muốn hiểu robot có thực sự hữu ích hay không, cần biết nó đang sử dụng công nghệ gì và công nghệ đó có giới hạn nào.

Camera thường và AI nhận diện hình ảnh có tìm được người mắc kẹt không?

Camera thường ghi lại hình ảnh trong vùng quan sát. Phần mềm AI có thể phân tích hình dạng, tư thế hoặc đặc điểm giống người để đánh dấu vị trí cần kiểm tra.

Cách này phù hợp khi nạn nhân nằm ở nơi tương đối thoáng, có đủ ánh sáng và không bị che khuất quá nhiều. Thiết bị bay có thể tìm người trên mái nhà, bờ sông hoặc khu vực bị chia cắt. Robot mặt đất có thể quan sát những khoảng trống trong công trình bị sập.

Nhược điểm là hình ảnh dễ gây nhầm lẫn. Một chiếc áo mắc trên cành cây, một hình nộm hoặc vật thể có hình dáng giống cơ thể người có thể bị nhận diện sai. Ngược lại, người nằm dưới tấm bạt, giữa các mảng bê tông hoặc trong vùng tối có thể không được phát hiện.

Vì vậy, kết quả nhận diện từ camera nên được coi là dấu hiệu để kiểm tra, không phải kết luận chắc chắn rằng có hoặc không có nạn nhân.

Camera nhiệt có phát hiện được người trong đống đổ nát không?

Camera nhiệt ghi nhận bức xạ hồng ngoại và thể hiện sự khác biệt về nhiệt độ biểu kiến giữa các vật thể. Khi điều kiện phù hợp, thiết bị có thể hỗ trợ phát hiện người trong bóng tối, trên nền đất hoặc giữa một số vật cản không che kín hoàn toàn.

Tuy nhiên, camera nhiệt không nhìn xuyên qua bê tông, kim loại hay những bức tường kín. Nếu nạn nhân bị vùi dưới lớp vật liệu dày, thiết bị thường không thể xác định trực tiếp người đó chỉ bằng cách quan sát nhiệt độ bề mặt. Mưa, nhiệt độ môi trường, khói, khoảng cách và vật liệu che chắn cũng ảnh hưởng đến kết quả.

Camera nhiệt phù hợp để bổ sung thông tin cho camera thường, nhất là khi ánh sáng yếu hoặc cần kiểm tra một khu vực rộng. Với người bị vùi lấp sâu, đội cứu hộ có thể cần thiết bị nghe tìm, cảm biến chuyên dụng hoặc phương pháp tìm kiếm khác.

Robot có thể phát hiện tiếng kêu cứu hoặc chuyển động không?

Một số hệ thống có thể sử dụng micro để thu âm thanh, phân tích tiếng gọi, tiếng gõ hoặc những âm thanh bất thường. Cảm biến chuyển động cũng có thể hỗ trợ phát hiện thay đổi trong vùng quan sát.

Các công nghệ này hữu ích khi người bị nạn còn có thể tạo ra âm thanh hoặc cử động. Tuy nhiên, tiếng máy móc, gió, nước chảy và hoạt động cứu hộ có thể gây nhiễu. Người bị thương nặng, bất tỉnh hoặc không thể phát ra tiếng cũng có thể không được phát hiện bằng cách này.

Trong những đống đổ nát phức tạp, cảm biến âm thanh chuyên dụng có thể hỗ trợ đội cứu hộ xác định hướng cần kiểm tra. Dù vậy, cần đối chiếu với dữ liệu khác trước khi tiến hành đào bới hoặc di chuyển vật liệu.

Robot có thể tự xác định vị trí nạn nhân không?

Robot có thể sử dụng hệ thống định vị vệ tinh, bản đồ số, cảm biến chuyển động hoặc phương pháp định vị tương đối để ghi lại vị trí. Nhưng khả năng định vị phụ thuộc vào môi trường.

Ở khu vực ngoài trời thoáng, thiết bị bay thường có điều kiện thuận lợi hơn để xác định tọa độ. Trong tầng hầm, đường hầm hoặc công trình đổ sập, tín hiệu vệ tinh có thể yếu hoặc không sử dụng được. Khi đó, robot cần phương án định vị khác hoặc phải ghi nhận vị trí tương đối so với lối vào, điểm mốc hay bản đồ công trình.

Điều này rất quan trọng vì phát hiện được người mà không xác định được vị trí đủ chính xác vẫn khiến đội cứu hộ mất thời gian tìm lại. Một hệ thống tốt cần cung cấp thông tin dễ hiểu và đủ tin cậy để người chỉ huy sử dụng trong thực tế.

Những loại robot AI nào phù hợp để tìm kiếm nạn nhân trong môi trường nguy hiểm?

Việc chọn robot cần bắt đầu từ câu hỏi: đội cứu hộ thường phải tìm người ở đâu và gặp khó khăn gì? Một thiết bị bay phù hợp để khảo sát diện rộng chưa chắc có ích khi cần chui vào một khe hẹp giữa các mảng bê tông. Tương tự, robot lặn có thể kiểm tra khu vực dưới nước nhưng không thể thay thế thiết bị tìm kiếm trên mái nhà hoặc sườn núi.

Robot bay có phù hợp để tìm người mất tích sau thiên tai không?

Robot bay không người lái, thường gọi là drone, phù hợp với những khu vực rộng, đường đi bị chia cắt hoặc có nhiều vị trí cần kiểm tra trong thời gian ngắn.

Sau một trận lũ quét, drone có thể khảo sát bờ sông, cánh đồng, mái nhà và những đoạn đường bị đất đá vùi lấp. Camera nhiệt có thể được bổ sung khi nhiệm vụ cần tìm dấu hiệu nhiệt trong điều kiện ánh sáng yếu. Một số hệ thống còn hỗ trợ tạo bản đồ từ ảnh chụp để đội cứu hộ xác định khu vực cần tiếp cận.

Ưu điểm của drone là triển khai nhanh ở địa hình phù hợp, quan sát được khu vực rộng và giảm nhu cầu cử người đi kiểm tra từng điểm. Tuy nhiên, thiết bị bị giới hạn bởi pin, gió, mưa, vật cản và khả năng truyền tín hiệu. Nếu bay trong khu vực có nhiều cây cao hoặc công trình che khuất, drone có thể không quan sát được vị trí nạn nhân.

Với nhiệm vụ tìm kiếm sau thiên tai, nên ưu tiên thiết bị có camera đủ rõ, khả năng ghi lại vị trí, pin dự phòng và phương án xử lý khi mất kết nối. Không nên chỉ nhìn vào độ phân giải camera hoặc số lượng tính năng AI khi lựa chọn.

Robot mặt đất có lợi thế gì khi tìm người trong đống đổ nát?

Robot mặt đất được thiết kế để di chuyển trên nền đất, vượt một số vật cản hoặc tiến vào không gian mà con người khó tiếp cận. Tùy cấu tạo, robot có thể sử dụng bánh xe, bánh xích hoặc hệ thống chân để di chuyển.

Trong một công trình bị sập, robot có thể mang camera, đèn chiếu sáng, micro hoặc cảm biến chuyên dụng vào những khoảng trống giữa các vật liệu. Người điều khiển quan sát hình ảnh từ bên ngoài và xác định vị trí cần kiểm tra tiếp theo.

Lợi ích lớn nhất là đội cứu hộ có thể khảo sát một số vị trí trước khi đưa nhân viên vào. Robot cũng có thể giúp phát hiện lối đi bị chặn, vật cản hoặc dấu hiệu công trình có nguy cơ tiếp tục sập.

Tuy nhiên, không phải robot mặt đất nào cũng phù hợp với đống đổ nát. Loại dùng bánh xe có thể mắc kẹt ở khe hẹp hoặc không vượt được các mảng bê tông lớn. Robot có bánh xích có thể vượt địa hình tốt hơn trong một số trường hợp nhưng vẫn bị giới hạn bởi kích thước, trọng lượng và độ ổn định của nền.

Khi đánh giá thiết bị, cần thử trên mô hình vật cản tương tự hiện trường, thay vì chỉ xem video robot chạy trên mặt sàn bằng phẳng.

Robot dưới nước có thể tìm kiếm nạn nhân trong lũ lụt không?

Robot dưới nước, đặc biệt là loại điều khiển từ xa, có thể hỗ trợ khảo sát đáy sông, hồ, khu vực ngập hoặc những vị trí có vật cản dưới mặt nước. Một số thiết bị được trang bị camera, đèn chiếu sáng và cảm biến phục vụ định vị hoặc khảo sát.

Loại robot này phù hợp hơn khi đội cứu hộ cần kiểm tra một vị trí dưới nước mà việc đưa thợ lặn vào có thể gặp rủi ro. Tuy nhiên, nước lũ thường đục, dòng chảy mạnh và có nhiều rác, dây điện hoặc vật liệu mắc vào thiết bị. Trong điều kiện đó, camera có thể gần như không cung cấp được hình ảnh hữu ích.

Cần kiểm tra độ sâu hoạt động, khả năng chịu dòng chảy, chiều dài dây điều khiển, phương thức định vị và khả năng thu hồi robot nếu bị mắc kẹt. Nếu nhiệm vụ là cứu người đang bị nước cuốn trôi, robot khảo sát dưới nước không thể thay thế phương tiện cứu hộ chuyên dụng.

Robot dạng chó hoặc robot nhỏ có phù hợp với khu vực khó tiếp cận không?

Robot bốn chân, thường được gọi là robot dạng chó, có thể di chuyển qua một số địa hình gồ ghề, bậc thềm hoặc khu vực có vật cản. Một số mẫu có thể mang camera, cảm biến và thiết bị liên lạc.

Trong môi trường công nghiệp hoặc công trình bị hư hại, robot dạng này có thể được dùng để khảo sát hành lang, kiểm tra khu vực có nguy cơ và truyền hình ảnh về đội điều khiển. Một robot nhỏ khác có thể được thiết kế để bò qua đường ống hoặc khe hẹp.

Tuy nhiên, khả năng di chuyển linh hoạt không có nghĩa là robot có thể đi qua mọi đống đổ nát. Bề mặt trơn, bùn sâu, dây cáp chằng chịt và những khoảng trống không đủ rộng vẫn có thể khiến thiết bị dừng hoạt động.

Nếu nhiệm vụ chủ yếu là khảo sát các tầng nhà và hành lang, robot dạng chó có thể đáng cân nhắc. Nếu cần tìm người trong khe hẹp, robot nhỏ chuyên dụng có thể phù hợp hơn. Quyết định cuối cùng nên dựa vào thử nghiệm thực tế, không chỉ dựa vào hình dáng hoặc quảng cáo sản phẩm.

Robot AI tìm kiếm nạn nhân khác gì với thiết bị cứu hộ thông thường?

Robot AI, camera nhiệt, thiết bị nghe tìm và máy dò chuyên dụng đều có thể hỗ trợ tìm kiếm, nhưng chúng không làm cùng một việc. Chọn đúng công cụ giúp tránh tình trạng mua thiết bị đắt tiền mà vẫn không giải quyết được khó khăn chính tại hiện trường.

Trong nhiều tình huống, cách làm hiệu quả không phải chọn robot thay cho mọi thiết bị khác. Đội cứu hộ có thể dùng drone để xác định khu vực cần tìm, sử dụng robot mặt đất để kiểm tra điểm nguy hiểm, sau đó triển khai nhân viên cùng dụng cụ chuyên dụng để đưa nạn nhân ra ngoài.

Khi nào nên và không nên sử dụng robot AI để tìm kiếm nạn nhân?

Robot AI nên được cân nhắc khi nhiệm vụ đòi hỏi khảo sát khu vực nguy hiểm, tìm kiếm trên diện rộng hoặc thu thập thông tin tại nơi con người chưa thể tiếp cận an toàn.

Những trường hợp phù hợp gồm:

- Công trình có nguy cơ sập tiếp, cần kiểm tra từ xa trước khi đưa nhân viên vào.
- Khu vực miền núi bị sạt lở, đường bị chia cắt và cần xác định tuyến tiếp cận.
- Khu vực ngập nước cần khảo sát từ trên cao hoặc kiểm tra vật cản dưới nước.
- Địa điểm có nhiều khoảng trống, hành lang hoặc đường ống cần kiểm tra từ xa.
- Nhiệm vụ tìm kiếm kéo dài, cần ghi nhận hình ảnh và vị trí để nhiều đội cùng sử dụng.

Ngược lại, không nên phụ thuộc vào robot AI trong những tình huống thiết bị không thể hoạt động an toàn hoặc không có khả năng thực hiện nhiệm vụ cần thiết. Chẳng hạn, drone không phù hợp khi gió vượt giới hạn vận hành; robot mặt đất không phù hợp nếu không thể vượt địa hình; camera nhiệt không đủ để kết luận có hay không có người bị vùi sâu.

Cũng không nên đầu tư robot chỉ vì muốn có công nghệ mới. Nếu lực lượng còn thiếu phương tiện liên lạc, thiết bị bảo hộ, dụng cụ sơ cứu hoặc người được huấn luyện, những nhu cầu này cần được xem xét trước. Robot chỉ có ích khi được tích hợp vào quy trình cứu hộ và có người đủ khả năng sử dụng.

Nên chọn robot AI tìm kiếm nạn nhân theo những tiêu chí nào?

Nếu đang chuẩn bị mua hoặc thuê thiết bị, nên bắt đầu bằng việc xác định nhiệm vụ cụ thể. Một bảng yêu cầu kỹ thuật rõ ràng sẽ hữu ích hơn việc chọn mẫu robot có nhiều tính năng nhất.

Bước 1: Xác định môi trường tìm kiếm chính

Hãy xem lực lượng thường hoạt động ở khu vực nào: công trình đổ sập, rừng núi, vùng ngập lụt hay dưới nước. Nếu nhiệm vụ chính là tìm người sau sạt lở, thiết bị bay khảo sát có thể là lựa chọn ban đầu hợp lý. Nếu nhiệm vụ tập trung vào công trình bị sập, cần đánh giá robot mặt đất và các cảm biến tìm kiếm phù hợp.

Bước 2: Xác định loại dấu hiệu cần phát hiện

Đơn vị cần biết mình muốn tìm người qua hình ảnh, dấu hiệu nhiệt, âm thanh hay dữ liệu cảm biến khác. Không nên mặc định một camera AI có thể thay thế mọi phương pháp tìm kiếm. Trong những vụ sập nhà phức tạp, việc kết hợp nhiều công nghệ có thể cần thiết.

Bước 3: Kiểm tra khả năng vận hành thực tế

Các thông số nên xem gồm:

- Kích thước, trọng lượng và khả năng di chuyển qua vật cản.
- Thời lượng hoạt động trong điều kiện có tải.
- Khả năng chống nước, bụi và chịu va đập theo thông số được công bố.
- Phương thức truyền hình ảnh và điều khiển khi tín hiệu yếu.
- Khả năng định vị và đánh dấu vị trí cần kiểm tra.
- Khả năng thay pin, sửa chữa và thu hồi thiết bị khi gặp sự cố.

Không nên chỉ dựa vào thông số của nhà sản xuất. Hãy yêu cầu trình diễn thiết bị trong điều kiện gần với nhiệm vụ thực tế và ghi nhận kết quả.

Bước 4: Đánh giá chi phí vận hành, không chỉ giá mua

Ngoài giá thiết bị, cần tính chi phí pin dự phòng, cảm biến bổ sung, phụ kiện, bảo trì, đào tạo và phần mềm. Nếu thuê dịch vụ, cần xác định rõ phạm vi công việc, thời gian có mặt, nhân sự vận hành và cách bàn giao dữ liệu.

Với đơn vị chưa có kinh nghiệm, thuê hoặc phối hợp thử nghiệm trước khi mua có thể giúp xác định thiết bị có thực sự phù hợp hay không. Nếu nhiệm vụ lặp lại thường xuyên và đơn vị có đủ nhân lực vận hành, đầu tư thiết bị riêng có thể đáng cân nhắc hơn.

Bước 5: Thử nghiệm bằng tình huống có thể đo lường

Hãy xây dựng một bài diễn tập, chẳng hạn tìm hình nộm trong khu vực có vật cản. Ghi nhận thời gian chuẩn bị, thời gian phát hiện, độ chính xác vị trí, số lần mất kết nối và khả năng hoàn thành nhiệm vụ.

Sau đó, so sánh với cách tìm kiếm hiện có trong điều kiện tương đương. Không nên đánh giá hiệu quả chỉ dựa vào một video trình diễn thành công hoặc một lần phát hiện đúng.

Cần làm gì để sử dụng robot AI tìm kiếm nạn nhân an toàn?

Trước khi triển khai, đội vận hành cần kiểm tra pin, camera, cảm biến, kết nối và giới hạn hoạt động của thiết bị. Người chỉ huy cần xác định rõ nhiệm vụ, khu vực khảo sát, phương thức liên lạc và điều kiện phải dừng hoạt động.

Trong quá trình tìm kiếm, các dấu hiệu do AI phát hiện phải được người có chuyên môn xem xét. Nếu phần mềm không phát hiện nạn nhân, điều đó không chứng minh khu vực đã an toàn hoặc không còn người mắc kẹt. Đội cứu hộ cần tiếp tục đánh giá theo quy trình phù hợp, đặc biệt khi có thông tin đáng tin cậy từ người dân hoặc nhân chứng.

Nếu robot mất kết nối, mắc kẹt hoặc hoạt động bất thường, cần có phương án dự phòng thay vì cố điều khiển thiết bị bằng mọi giá. Trong công trình có nguy cơ sập, việc đưa robot vào cũng phải được cân nhắc để tránh làm dịch chuyển vật liệu hoặc cản trở hoạt động cứu nạn.

Ngoài ra, hình ảnh ghi lại trong quá trình tìm kiếm cần được quản lý phù hợp. Đơn vị nên quy định người được quyền truy cập, thời gian lưu trữ và cách chia sẻ dữ liệu để bảo vệ thông tin của nạn nhân.

Một tình huống giả định cho thấy robot AI hỗ trợ tìm kiếm ra sao?

Sau một trận mưa lớn ở khu vực miền núi, một đoạn đường bị sạt lở và người dân báo rằng có thể còn người trong khu vực phía sau điểm sạt. Đội cứu hộ chưa biết tuyến đường nào có thể đi qua và khu vực nào còn nguy cơ đất đá tiếp tục trượt.

Trước tiên, đội sử dụng drone để khảo sát từ vị trí phù hợp. Hình ảnh cho thấy một đoạn đường bị vùi lấp, một mái nhà bị hư hại và một khu vực chưa thể quan sát rõ từ mặt đất. Phần mềm hỗ trợ đánh dấu một số vị trí có hình dạng giống người để người vận hành kiểm tra kỹ hơn.

Sau khi đối chiếu hình ảnh với thông tin từ người dân, đội cứu hộ xác định một vị trí cần khảo sát tiếp. Nếu địa hình và mức độ an toàn cho phép, robot mặt đất có thể được đưa vào để kiểm tra lối đi hoặc quan sát khoảng trống gần vị trí đó. Thông tin thu thập được chuyển đến người chỉ huy để đánh giá phương án tiếp cận.

Nếu phát hiện dấu hiệu có người, lực lượng chuyên trách sẽ chuẩn bị phương tiện và thiết bị phù hợp để tiến hành cứu nạn. Nếu không phát hiện dấu hiệu rõ ràng, đội vẫn cần xem xét các nguồn thông tin khác trước khi kết luận khu vực đã được kiểm tra đầy đủ.

Trong tình huống giả định này, robot giúp đội cứu hộ thu hẹp khu vực cần tập trung và giảm việc tiếp cận thử những vị trí chưa rõ mức độ nguy hiểm. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào điều kiện địa hình, chất lượng dữ liệu, khả năng vận hành và phương án cứu nạn.

Đây là tình huống minh họa cách phối hợp thiết bị, không phải báo cáo về một vụ cứu hộ thực tế. Khi đánh giá sản phẩm cụ thể, cần dựa vào kết quả thử nghiệm và dữ liệu đã được ghi nhận.

Câu hỏi thường gặp về robot AI tìm kiếm nạn nhân

Robot AI có thể tìm thấy người bị vùi dưới bê tông không?

• Camera thường và camera nhiệt không thể nhìn xuyên qua lớp bê tông kín. Robot có thể kiểm tra các khoảng trống, truyền hình ảnh hoặc mang cảm biến chuyên dụng đến gần vị trí nghi có người. Việc tìm người bị vùi sâu thường cần kết hợp nhiều phương pháp và đánh giá của đội cứu hộ.

Robot AI có thể hoạt động khi mất sóng không?

• Một số thiết bị vẫn thực hiện được chức năng xử lý tại chỗ hoặc ghi dữ liệu khi mất kết nối. Tuy nhiên, khả năng điều khiển từ xa và truyền hình ảnh có thể bị gián đoạn. Trước khi mua, cần kiểm tra chế độ hoạt động khi mất tín hiệu và phương án thu hồi thiết bị.

Robot AI có thay thế được chó nghiệp vụ tìm kiếm cứu nạn không?

• Không. Robot và chó nghiệp vụ có những thế mạnh khác nhau. Robot có thể truyền hình ảnh, ghi nhận vị trí và tiếp cận một số khu vực nguy hiểm. Chó nghiệp vụ có khả năng sử dụng khứu giác để tìm dấu hiệu của người trong những điều kiện phù hợp. Việc lựa chọn cần dựa vào môi trường, nhiệm vụ và nguồn lực sẵn có.

Có nên mua robot AI cho đội cứu hộ cấp xã không?

• Không nhất thiết phải mua ngay. Đơn vị nên xác định loại thiên tai thường gặp, đánh giá trang bị hiện có và thử nghiệm thiết bị trước khi quyết định. Nếu nhu cầu không thường xuyên, phối hợp với lực lượng chuyên trách hoặc thuê dịch vụ có thể phù hợp hơn.

Làm sao biết robot AI có tìm kiếm chính xác hay không?

• Cần thử nghiệm trong những tình huống có vị trí nạn nhân được xác định trước, ghi nhận số lần phát hiện đúng, bỏ sót và nhận nhầm. Đồng thời, cần đo thời gian hoàn thành nhiệm vụ, khả năng định vị và mức độ ổn định khi môi trường thay đổi. Một lần phát hiện đúng không đủ để chứng minh hệ thống luôn đáng tin cậy.

Có nên ứng dụng robot AI vào tìm kiếm nạn nhân trong môi trường nguy hiểm không?

Robot AI đáng được ứng dụng khi nó giải quyết được một khó khăn cụ thể trong công tác tìm kiếm, chẳng hạn khảo sát nơi con người chưa thể vào, phát hiện dấu hiệu có người hoặc xác định vị trí cần kiểm tra trước. Nhưng hiệu quả không đến từ riêng phần mềm AI. Thiết bị phải phù hợp với môi trường, có cảm biến đáp ứng nhiệm vụ, truyền được thông tin cần thiết và được vận hành bởi người có chuyên môn.

Với lực lượng cứu hộ ở Việt Nam, cách tiếp cận hợp lý là bắt đầu từ những nhiệm vụ thường gặp như khảo sát sau sạt lở, tìm người trong công trình bị hư hại hoặc kiểm tra khu vực ngập nước. Sau đó, tổ chức diễn tập, đo kết quả và mới quyết định có nên đầu tư rộng hơn hay không.

Một robot tốt không phải là robot có nhiều tính năng nhất, mà là thiết bị giúp đội cứu hộ tìm đúng nơi cần tìm, giảm thời gian kiểm tra và hạn chế nguy cơ cho nhân viên. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi thông tin nó cung cấp dẫn đến một hành động cứu nạn phù hợp và an toàn.