Robot chó, Robot hình người Humanoid hay Robot công nghiệp: So sánh và cách chọn robot phù hợp cho nhà máy Việt Nam

Robot chó, Robot hình người Humanoid hay Robot công nghiệp: So sánh và cách chọn robot phù hợp cho nhà máy Việt Nam

Nếu nhà máy cần đi kiểm tra, tuần tra, mang camera hoặc cảm biến đến nhiều vị trí, Robot chó thường đáng xem xét nhất. Nếu cần robot cầm, nắm, lấy, đặt và thao tác với đồ vật trong môi trường vốn dành cho con người, Humanoid có lợi thế hơn. Nếu công việc cố định, lặp đi lặp lại như hàn, gắp sản phẩm, đóng gói, lắp ráp, robot công nghiệp chuyên dụng thường vẫn là lựa chọn thực tế hơn. Vì vậy, muốn chọn đúng robot, hãy bắt đầu từ công việc cần tự động hóa, sau đó mới chọn loại robot.

Robot chó, Robot hình người Humanoid và Robot công nghiệp thực chất là gì?

Nói dễ hiểu, ba loại robot này khác nhau trước hết ở cách chúng được thiết kế để làm việc.

Robot chó, hay robot bốn chân, được thiết kế để di chuyển. Nó có thể đi trên nền không hoàn toàn bằng phẳng, vượt một số chướng ngại, lên xuống bậc và mang theo camera hoặc cảm biến. Vì vậy, Robot chó thường được quan tâm trong các công việc kiểm tra, tuần tra, giám sát và thu thập dữ liệu.

Robot hình người Humanoid được thiết kế với hai chân, thân và hai tay, gần với cấu trúc cơ thể người. Mục tiêu quan trọng không phải để robot “trông giống người”, mà là giúp nó có khả năng làm việc trong môi trường đã được xây dựng cho con người.

Còn Robot công nghiệp là cách gọi rộng cho những robot phục vụ sản xuất. Một robot tay máy có thể chỉ chuyên gắp sản phẩm. Một robot khác chuyên hàn. Robot khác nữa chuyên sơn hoặc đóng gói.

Điểm khác biệt rất dễ nhớ:

• Robot chó thiên về đi và kiểm tra.
• Humanoid thiên về đi và thao tác.
• Robot công nghiệp thiên về làm một nhóm công việc cụ thể thật ổn định.

Vì sao không nên chọn robot chỉ dựa vào việc robot nào đang “hot”?

Đây là chỗ nhiều doanh nghiệp dễ nhầm.

• Thấy Robot chó chạy, leo cầu thang, giữ thăng bằng tốt thì nghĩ ngay đến việc mua một con về cho nhà máy.
• Thấy Humanoid bê hàng, đi lại giống người thì nghĩ robot này có thể thay được một công nhân.
• Thấy robot công nghiệp chạy rất nhanh thì nghĩ càng nhanh càng tốt.

Nhưng nhà máy không vận hành bằng những video demo.

Nhà máy vận hành bằng sản lượng, thời gian chu kỳ, tỷ lệ lỗi, thời gian dừng máy, an toàn và chi phí.

Ví dụ, doanh nghiệp cần gắp một sản phẩm từ băng tải rồi đặt vào thùng. Nếu một robot tay máy làm việc đó ổn định cả ngày, chẳng có lý do gì phải dùng Humanoid chỉ vì Humanoid hiện đại hơn.

Ngược lại, nếu công việc yêu cầu robot phải lấy hàng từ nhiều vị trí, mở cửa, đi qua khu vực làm việc và sử dụng các dụng cụ vốn được thiết kế cho con người, Humanoid bắt đầu có lý do để được cân nhắc.

Robot chó phù hợp với những công việc nào?

Hãy hình dung một nhà máy lớn.

Có thể có hàng chục khu vực cần kiểm tra. Một người phải đi từ khu vực này sang khu vực khác, nhìn đồng hồ đo, kiểm tra thiết bị, chụp ảnh, ghi số liệu rồi quay lại phòng điều hành.

Công việc không khó nhưng rất tốn thời gian.

Đây là một trong những tình huống Robot chó có thể phát huy tác dụng.

Robot có thể được trang bị camera, camera nhiệt, microphone hoặc các loại cảm biến khác tùy mục đích. Nó di chuyển đến các điểm đã định, ghi nhận thông tin và đưa dữ liệu về cho người phụ trách.

Ví dụ:

• Kiểm tra tủ điện.
• Kiểm tra đường ống.
• Theo dõi thiết bị.
• Đo nhiệt độ tại những vị trí nhất định.
• Đi tuần tra trong khu vực rộng.
• Kiểm tra những nơi khó tiếp cận.
• Ghi hình theo tuyến.

Ở đây, giá trị của Robot chó không nằm ở chuyện “nó đi giống một con chó”.

Giá trị nằm ở câu hỏi:

“Có cần một người phải đi đến đó để kiểm tra mỗi lần hay không?”

Nếu câu trả lời là có, Robot chó bắt đầu đáng để thử nghiệm.

Robot hình người Humanoid phù hợp với những công việc nào?

Humanoid phù hợp hơn khi công việc cần tay, mắt và khả năng di chuyển trong không gian của con người.

Ví dụ một công nhân phải lấy một hộp hàng từ kệ, mang đến bàn, đặt xuống, lấy một dụng cụ rồi thực hiện thao tác.

Đây là loại công việc mà Humanoid đang hướng tới.

Một điểm đáng chú ý là Humanoid có thể tận dụng một phần cơ sở vật chất hiện có.

Nhà máy không nhất thiết phải thiết kế lại toàn bộ mọi thứ chỉ để robot hoạt động.

Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa Humanoid hiện nay có thể làm mọi công việc của con người.

Đây vẫn là bài toán khó.

Một thao tác như nhặt một chiếc hộp có thể nhìn rất đơn giản trên video. Nhưng trong sản xuất thật, chiếc hộp có thể bị lệch vị trí, móp, dính vào hộp bên cạnh hoặc thay đổi trọng lượng.

Robot phải xử lý những thay đổi đó hàng trăm, hàng nghìn lần.

Đó mới là phần cần kiểm tra.

Robot công nghiệp truyền thống vẫn có lợi thế gì?

Đây là điều rất dễ bị bỏ quên khi nói về Humanoid.

Robot công nghiệp không hề trở nên lỗi thời chỉ vì Humanoid xuất hiện.

Nếu nhà máy có một công đoạn cố định, robot công nghiệp chuyên dụng thường có lợi thế lớn.

Ví dụ:

• Gắp sản phẩm từ băng tải.
• Hàn một vị trí cố định.
• Đóng gói.
• Xếp pallet.
• Sơn.
• Lắp ráp một chi tiết.

Khi công việc ít thay đổi, robot không cần phải có hình người.

Thậm chí, thiết kế chuyên dụng thường là lợi thế.

Một robot chỉ làm một việc nhưng làm việc đó nhanh, chính xác và ổn định có thể mang lại hiệu quả tốt hơn một Humanoid có thể làm nhiều việc nhưng chưa đạt cùng mức ổn định.

Nói đơn giản:

Công việc càng cố định, robot chuyên dụng càng có lợi.

Công việc càng thay đổi và giống cách con người thao tác, Humanoid càng đáng được xem xét.

Robot chó, Humanoid và Robot công nghiệp khác nhau như thế nào về khả năng di chuyển?

Robot chó có ưu thế rõ ràng về việc di chuyển trên những địa hình mà robot bánh xe hoặc robot cố định khó xử lý.

Bốn chân cho phép robot giữ thăng bằng và vượt một số loại địa hình phức tạp.

Humanoid có hai chân nên về lý thuyết có thể sử dụng những không gian vốn dành cho con người. Nhưng đi bằng hai chân trong khi đồng thời thao tác bằng tay là một bài toán điều khiển phức tạp.

Robot công nghiệp thông thường lại không đặt mục tiêu “đi khắp nhà máy”.

Nó thường đứng ở vị trí cố định hoặc hoạt động trong một vùng làm việc đã được xác định.

Vì vậy, nếu nhiệm vụ là:

“Đi từ điểm A đến B để kiểm tra”

Robot chó có lợi thế.

Nếu là:

“Đi đến bàn rồi lấy đồ vật”

Humanoid có nhiều điểm đáng xem xét hơn.

Nếu là:

“Đứng ở đây và gắp 30 sản phẩm mỗi phút”

Robot công nghiệp chuyên dụng thường hợp lý hơn.

Robot nào phù hợp hơn nếu nhà máy cần kiểm tra thiết bị?

Nếu nhiệm vụ chính là đi kiểm tra, Robot chó thường là ứng viên đáng xem xét đầu tiên.

Ví dụ:

Mỗi ca cần kiểm tra 50 điểm.

Thay vì để nhân viên đi toàn bộ tuyến, doanh nghiệp có thể thử nghiệm robot thực hiện phần việc di chuyển và thu thập dữ liệu.

Nhưng đừng dừng ở đó.

Cần kiểm tra robot có thực sự nhận ra được vấn đề hay chỉ quay video.

Một chiếc camera ghi lại hình ảnh chưa chắc đã giúp doanh nghiệp phát hiện sự cố.

Do đó cần xem thêm:

• Cảm biến gì?
• Camera có phù hợp không?
• Có camera nhiệt không?
• Có nhận diện bất thường không?
• Dữ liệu có lưu lại được không?
• Có cảnh báo khi thông số vượt ngưỡng không?
• Người vận hành có dễ xem kết quả không?

Đây mới là phần quyết định robot có tạo ra giá trị hay không.

Robot nào phù hợp hơn nếu nhà máy cần gắp và thao tác?

Nếu công việc chủ yếu là gắp một sản phẩm từ vị trí cố định, robot công nghiệp hoặc cobot thường là lựa chọn cần xem trước.

Nếu công việc thay đổi nhiều, vị trí vật thể không cố định và cần robot sử dụng tay trong môi trường dành cho con người, Humanoid đáng được thử nghiệm.

Robot chó không phải lựa chọn đầu tiên cho bài toán này.

Đây là điểm doanh nghiệp nên nhớ:

Không phải cứ robot có AI là robot sẽ làm tốt mọi thao tác.

Khả năng nhìn thấy vật thể, hiểu vật thể và thực sự cầm được vật thể là ba chuyện khác nhau.

Robot nào phù hợp hơn với nhà máy có nhiều công đoạn cố định?

Robot công nghiệp.

Đây là trường hợp tương đối rõ.

Nếu dây chuyền đã ổn định, sản phẩm ít thay đổi, vị trí làm việc cố định và yêu cầu tốc độ cao thì robot chuyên dụng có thể có lợi thế rất lớn.

Humanoid chỉ trở nên đáng cân nhắc khi doanh nghiệp muốn robot có khả năng xử lý nhiều nhiệm vụ hơn mà không phải thiết kế một máy riêng cho từng công đoạn.

Nói cách khác:

Robot công nghiệp tối ưu cho quy trình.

Humanoid hướng đến sự linh hoạt.

Nhưng linh hoạt thường đi kèm một cái giá: hệ thống phức tạp hơn và khó đánh giá hiệu quả hơn.

Nếu nhà máy Việt Nam muốn giảm người đi kiểm tra thì nên chọn gì?

Nếu công việc chủ yếu là đi lại, quan sát, đo và ghi nhận, tôi sẽ xem Robot chó trước.

Nếu công việc là đi lại rồi cầm, nắm, lấy, đặt hoặc thao tác, tôi sẽ xem Humanoid.

Nếu chỉ có một điểm cần thao tác lặp đi lặp lại, tôi sẽ xem robot công nghiệp chuyên dụng trước.

Đây là cách phân loại khá đơn giản nhưng rất hữu ích khi bắt đầu.

Nếu nhà máy muốn giảm chi phí lao động thì có nên mua Humanoid ngay không?

Chưa nên.

“Giảm lao động” nghe rất hấp dẫn, nhưng để tính được hiệu quả phải biết robot đang thay thế công đoạn nào.

Ví dụ:

Một người mất 4 giờ mỗi ca để làm công việc A.

Nếu robot có thể đảm nhiệm phần lớn công việc A, đó là một dữ liệu đáng xem.

Nhưng nếu robot cần một người đứng bên cạnh điều khiển gần như suốt thời gian, bài toán lại khác.

Doanh nghiệp cần tính cả:

• Giá robot.
• Phần mềm.
• Thiết bị phụ trợ.
• Tích hợp.
• Đào tạo.
• Bảo trì.
• Pin và sạc.
• Nhân sự vận hành.
• Thời gian robot không hoạt động.
• Chi phí khi robot gặp lỗi.

Đừng lấy giá mua robot chia cho lương một công nhân rồi kết luận thời gian hoàn vốn.

Cách tính đó thường quá đơn giản.

Làm thế nào để biết robot thực sự phù hợp với nhà máy của mình?

Cách chắc nhất là lấy một công việc cụ thể để thử.

Đừng bắt đầu bằng câu:

“Tôi muốn mua một robot Humanoid.”

Hãy bắt đầu bằng:

“Tôi muốn tự động hóa công đoạn này.”

Sau đó ghi lại công việc hiện tại.

Ví dụ:

Công việc: lấy thùng từ pallet và đặt lên băng tải.

Tần suất: 600 thùng/ca.

Khối lượng: 8 kg/thùng.

Khoảng cách: 3 m.

Số người đang làm: 2.

Yêu cầu: hoạt động 2 ca/ngày.

Từ đó mới đưa bài toán cho các nhà cung cấp.

Nhà cung cấp nào có thể chứng minh robot giải quyết được bài toán bằng demo thực tế sẽ đáng tin hơn một video quảng cáo rất đẹp.

Khi thử Robot chó cần kiểm tra những gì?

Đừng chỉ xem robot chạy vài vòng.

Hãy kiểm tra trong chính điều kiện mà robot sẽ làm việc.

Cho robot đi đúng tuyến dự kiến.

Kiểm tra khi có người đi ngang.

Kiểm tra khi có vật cản.

Kiểm tra khi ánh sáng thay đổi.

Kiểm tra khi mất kết nối.

Kiểm tra thời lượng pin trong một ca thực tế.

Kiểm tra khả năng quay lại vị trí sạc.

Quan trọng nhất là xem dữ liệu cuối cùng có sử dụng được hay không.

Nếu sau một vòng tuần tra bạn nhận được hàng trăm phút video nhưng vẫn phải có người xem từng phút thì chưa chắc doanh nghiệp đã tiết kiệm được nhiều thời gian.

Khi thử Humanoid cần kiểm tra những gì?

Đừng yêu cầu robot chỉ làm một lần rồi kết luận.

Hãy cho robot lặp lại công việc.

Ví dụ:

Gắp một hộp → đặt lên bàn.

Hãy xem robot thực hiện 100 lần.

Có bao nhiêu lần thành công?

Bao nhiêu lần rơi?

Bao nhiêu lần cần người can thiệp?

Một chu kỳ mất bao lâu?

Khi hộp lệch vị trí thì sao?

Khi hộp khác kích thước thì sao?

Khi ánh sáng thay đổi thì sao?

Đó mới là những câu hỏi quan trọng.

Một video robot làm việc rất đẹp trong điều kiện được chuẩn bị kỹ không thể thay thế một bài test thực tế.

Khi nào robot công nghiệp là lựa chọn hợp lý hơn cả Robot chó và Humanoid?

Nếu doanh nghiệp có một công đoạn ổn định, lặp lại, tốc độ cao và ít thay đổi, robot công nghiệp thường là lựa chọn rất đáng xem xét.

Ví dụ một robot chỉ cần gắp sản phẩm từ băng tải và đặt vào khay.

Không cần robot đi lại.

Không cần hai chân.

Không cần hình dáng con người.

Không cần AI quá phức tạp.

Chỉ cần:

Nhanh, chính xác, ổn định và dễ bảo trì.

Đó là lý do robot công nghiệp vẫn có chỗ đứng rất chắc trong các nhà máy.

Nếu phải chọn theo từng nhu cầu thì nên chọn robot nào?

Có thể bắt đầu bằng bảng rất thực tế sau:

Đây không phải bảng “robot nào tốt nhất”, mà là bảng robot nào nên được đưa vào danh sách thử nghiệm đầu tiên.

Bảng so sánh giữa Robot chó, Humanoid với Robot công nghiệp

Một nhà máy Việt Nam nên bắt đầu từ Robot chó, Humanoid hay Robot công nghiệp?

Nếu chưa từng triển khai robot, tôi sẽ không bắt đầu bằng việc mua loại robot đắt và phức tạp nhất.

Hãy bắt đầu bằng một bài toán có thể đo.

Ví dụ:

“Chúng tôi muốn giảm thời gian đi kiểm tra từ 4 giờ xuống còn 1 giờ.”

Hoặc:

“Chúng tôi muốn tự động hóa công đoạn gắp 1.000 sản phẩm mỗi ca.”

Hoặc:

“Chúng tôi muốn giảm số lần người phải vào khu vực nguy hiểm.”

Khi mục tiêu rõ, việc chọn robot sẽ dễ hơn rất nhiều.

Người mua cần lưu ý gì khi xem video Robot Trung Quốc trên Facebook?

Đây là vấn đề rất thực tế với người Việt hiện nay.

Một video có thể cho thấy robot đang làm được một việc. Nhưng video không tự trả lời được:

Robot làm được bao nhiêu lần?

Có người điều khiển không?

Điều kiện môi trường lúc quay thế nào?

Tốc độ thực tế bao nhiêu?

Tỷ lệ lỗi bao nhiêu?

Giá bao nhiêu?

Chi phí tích hợp bao nhiêu?

Đã có doanh nghiệp nào dùng lâu dài chưa?

Vì vậy, khi xem một video Robot chó, Humanoid hay robot công nghiệp, nên coi đó là bằng chứng về khả năng, chứ chưa phải bằng chứng về hiệu quả đầu tư.

Đây cũng là cách tiếp cận mà Robot AI Việt Nam nên duy trì khi giới thiệu sản phẩm từ các đối tác quốc tế: cho người xem thấy robot làm được gì, đồng thời nói rõ phần nào chưa đủ dữ liệu để kết luận.

Có nên chọn Robot Trung Quốc cho nhà máy Việt Nam không?

Có thể cân nhắc, nhưng không nên quyết định chỉ vì giá thấp hơn.

Cần xem:

• Chất lượng robot.
• Phần mềm.
• Khả năng tích hợp.
• Phụ tùng.
• Bảo hành.
• Hỗ trợ kỹ thuật.
• Khả năng đào tạo.
• Khả năng nâng cấp.
• Thời gian cung cấp linh kiện.
• Đội ngũ hỗ trợ tại Việt Nam.

Một robot rẻ hơn nhưng khi hỏng phải chờ linh kiện nhiều tuần có thể gây thiệt hại lớn hơn phần tiền tiết kiệm lúc mua.

Ngược lại, một robot Trung Quốc có hệ thống kỹ thuật tốt, phụ tùng sẵn và đã có đơn vị tích hợp hỗ trợ tại Việt Nam hoàn toàn có thể là lựa chọn đáng xem xét.

Có nên mua robot ngay sau khi xem demo thành công?

Không nên.

Hãy yêu cầu một bài thử nghiệm cho chính công việc doanh nghiệp cần.

Nếu robot vượt qua bài test, lúc đó mới tính đến triển khai.

Một bài test tốt nên có:

Mục tiêu rõ ràng.

Điều kiện vận hành thực tế.

Chỉ tiêu đo được.

Thời gian thử nghiệm.

Tỷ lệ lỗi cho phép.

Số lần con người phải can thiệp.

Chi phí triển khai.

Kết quả sau thử nghiệm.

Nếu nhà cung cấp không muốn cho robot thử trong điều kiện thực tế, doanh nghiệp nên hỏi kỹ lý do.

FAQ: Những câu hỏi thường gặp về Robot chó, Humanoid và Robot công nghiệp

Robot chó có thay thế robot công nghiệp không?

• Không. Hai loại robot phục vụ những nhóm công việc khác nhau. Robot chó phù hợp hơn với nhiệm vụ di chuyển, kiểm tra và mang cảm biến; robot công nghiệp phù hợp với nhiều công đoạn sản xuất cố định và lặp lại.

Humanoid có thay thế toàn bộ robot công nghiệp không?

• Khó có chuyện đó trong ngắn hạn. Với nhiều công việc chuyên biệt, robot công nghiệp vẫn có lợi thế về tốc độ, độ ổn định và khả năng tối ưu cho một nhiệm vụ cụ thể.

Robot chó có thể làm việc sản xuất không?

• Có thể trong một số trường hợp, nhưng thế mạnh nổi bật của Robot chó hiện nằm ở di chuyển, kiểm tra, tuần tra và thu thập dữ liệu. Nếu công việc là gắp và lắp ráp cố định, nên xem robot công nghiệp trước.

Humanoid có phù hợp với ngành sản xuất Việt Nam không?

• Có tiềm năng, đặc biệt với những công việc cần thao tác trong môi trường vốn được thiết kế cho con người. Tuy nhiên, mỗi ứng dụng cần được thử nghiệm về tốc độ, độ ổn định, tỷ lệ lỗi và chi phí trước khi triển khai rộng.

Robot nào rẻ nhất?

• Không thể trả lời chỉ dựa vào giá mua. Chi phí thực tế còn phụ thuộc vào cảm biến, phần mềm, tích hợp, thiết bị phụ trợ, bảo trì và nhân sự vận hành.

Robot nào phù hợp nhất với nhà máy?

• Không có một câu trả lời chung. Nếu cần kiểm tra và tuần tra, hãy xem Robot chó. Nếu cần thao tác linh hoạt bằng tay, hãy xem Humanoid. Nếu cần một công đoạn sản xuất ổn định, hãy xem robot công nghiệp chuyên dụng.

Doanh nghiệp nên mua robot hay thuê dịch vụ thử nghiệm trước?

• Nếu có thể, nên thử nghiệm trước khi đầu tư lớn. Một bài test vài tuần với chỉ tiêu rõ ràng thường có giá trị hơn việc quyết định chỉ dựa vào brochure hoặc video demo.

Tiêu chí quan trọng nhất khi chọn robot là gì?

• Không phải robot có bao nhiêu tính năng. Quan trọng nhất là robot có làm đúng công việc cần làm, đủ ổn định, an toàn và tạo ra hiệu quả kinh tế hay không.

Kết luận: nên chọn Robot chó, Humanoid hay Robot công nghiệp?

Nếu cần một cách nhớ thật nhanh:

• Cần robot đi kiểm tra: nghĩ đến Robot chó.
• Cần robot đi và thao tác bằng tay: nghĩ đến Humanoid.
• Cần robot làm một công đoạn cố định thật nhanh và ổn định: nghĩ đến Robot công nghiệp.

Nhưng trước khi ký hợp đồng, hãy làm một việc đơn giản: lấy đúng công việc đang khiến nhà máy tốn người, tốn thời gian hoặc gặp rủi ro để robot thử trực tiếp.

Nếu robot giải quyết được bài toán đó với kết quả đo được, lúc ấy mới nói đến chuyện đầu tư.

Còn nếu robot chỉ làm một màn trình diễn rất đẹp nhưng chưa chứng minh được năng suất, độ ổn định và chi phí vận hành, thì chưa nên vội xuống tiền.

Đó cũng là cách nhìn mà một trang chuyên về robot nên theo đuổi: không chỉ hỏi “robot này làm được gì?”, mà phải hỏi thêm “đưa vào nhà máy Việt Nam thì nó có thực sự đáng để làm không?”.

https://sieuthimang.vn/tin-tuc/Drone-chua-chay-hoat-dong-the-nao-Quy-trinh-tu-phat-hien-den-xu-ly.html

https://sieuthimang.vn/tin-tuc/Firefighting-Drone-UAV-la-gi-Cau-tao-cong-dung-va-cach-chon.html

https://sieuthimang.vn/tin-tuc/Robot-Dog-trong-nha-may-lam-duoc-gi-Ung-dung-uu-nhuoc-diem.html

https://sieuthimang.vn/tin-tuc/Top-5-robot-tuan-tra-tot-nhat-cho-chung-cu-va-van-phong.html